[szprychy] Napięcie szprych

[lesku10]

Ostatnio zauważyłem nieco luźniejszy naciąg szprych w tylnym kole. Niestety nie wiem jaki był bazowy naciąg. Generalnie koło zachowuje swój kształt, nie jest też scentrowane. I tutaj pojawia się kilka moich pytań. Jak rozpoznać prawidłowy naciąg szprych? Po jakim czasie luzują się szprychy w kole? Czym grozi jazda na ewentualnie niedociągniętych szprychach? Dodam, że koło MTB na hamulcach tarczowych (Bontrager). Z góry dzięki za odpowiedzi. 

[uzurpator]

"Jak rozpoznać prawidłowy naciąg szprych?"

Bez przyrządu się nie da.

"Po jakim czasie luzują się szprychy w kole?"

W prawidłowo zaplecionym, nigdy.

"Czym grozi jazda na ewentualnie niedociągniętych szprychach?"

Jedna po drugiej będą strzelać szprychy a koło zacznie wężykować.

[StrayRider]

Jeżeli naciąg jest równomierny na całym obwodzie koła(po jednej stronie obręczy) i tak jak napisałeś koło zachowuje swój kształt - nie ma bicia - to prawdopodobnie wszystko jest OK i obecny naciąg jest fabryczny.
 

Cytat

Jak rozpoznać prawidłowy naciąg szprych? 

Niektórzy "mierzą na dotyk" , ale ogólnie do pomiaru są dedykowane narzędzia: tensometr.
Można porównać sobie(na dotyk)  jakie są naprężenia po jednej czy drugiej stronie obręczy(napędu czy hamulca) równomierne/takie same po jednej stronie. 

Warto obejrzeć teoria + praktyka:

Cytat

Po jakim czasie luzują się szprychy w kole?

Na to nie ma "wzoru". W dużym stopniu zależy od tego jak "dobre" jest koło - jak zostało zbudowane lub to czy koło nie miało jakiegoś urazu mechanicznego.
Ogólnie dobrze było by raz w roku zrobić serwis kół z sprawdzeniem m.in naciągu szprych, stanu nypli - czy nie występuje korozja(lub inne zjawisko chemiczne) czyszczenie.

Masowe luzowanie szprych może wystąpić w nowym kole, które zostało zbudowane z zbyt małym naciągiem,  gdzie po kilku km efekty są od razu widoczne.  W kole użytkowanym raczej występują luzowanie pojedynczych/grupy szprych co objawia się przeważnie zauważalnym biciem koła(nieraz mylne może być ułożenie opony - najlepiej sprawdzać, przyglądać się obręcz)

 

Cytat

Czym grozi jazda na ewentualnie niedociągniętych szprychach?

 W przypadku gdy szprycha lub kilka szprych będzie miało inny naciąg niż pozostałe - koło może być słabsze/ bardziej podatne na uszkodzenie mechaniczne(np. mocniejsze dobicie obręczą ), przenoszenie większych sił/naprężenia, a  w efekcie szprycha może pęknąć zo zmieni geometrie koła. 




 

[uzurpator]

@StrayRider

Koło w którym luzują się szprychy jest uszkodzone / jest bublem.

EDIT: Co do przyrządu, to tanizna z aliexpress też się nada - bo w sumie nie tyle ma zanczenie wartość ( bo ta zawsze ma być maksymalna ) a równomierność naciągu po każdej stronie koła. I do mierzenia różnic te tanie przyrządy z chin się nadają świetnie.

Edytowane 11 Lipca 2025 przez uzurpator

[marvelo]

Do mierzenia różnic naciągu wystarczy ucho.

[lesku10]

Czyli krótko mówiąc jeżeli jeżdżę rowerem już 7 lat i koło nigdy nie było centrowane (cały czas zachowuje swoje właściwe parametry) to nie ma czego się obawiać?

[maibah]

Takie coś zamów za parę zł i porównaj z innymi szprychami/kołem będziesz spał spokojnie 

[ziloth]

Hej! Może odświeżę trochę temat... "grają" mi szprychy w tylnym kole. Mam ten chiński tensometr. Ustawiam sobie ok 30(odczyt na tensometrze).
No, szprychy są w przedziale 29-30. Nie wiem, czy to takie ważne, żeby nie było żadnej różnicy. Po przejechaniu ok, 200 m zaczynają znów "grać".
Rower Giant Talon 27'5, szprychy - bodajże 2.0-2.1, stal. Z tabeli odczytałem, właśnie wartość ok 30 (co odpowiadać ma 130 kgf).
Wydaje mi się, że, albo źle cos odczytuję, no i zastanawiam się, czy to może być za mała wartość. Może 33 lub 37.. ale szprychy już cieżkawo się dokręca.
Organoleptycznie, szprychy wydają się podobnie ponaciągane.

[chester_jds]

1. 130 kgf to sporo, gdzieś w bardzo górnym zakresie. Szczególnie jeśli to wartość dla strony nienapędowej (lewa z tyłu, prawa z przodu jeśli są tarcze hamulcowe).

2. Co to znaczy "szprychy grają"? Opisz to pojęcie słowami, które dla każdego będą to samo oznaczały, albo zamieść film z dźwiękiem. Czy chodzi o strzelanie szprych? Jeśli kręciłeś nyplami, zmieniałeś naciąg, ale nie odprężałeś koła potem, to pierwsze kilometry mogą strzelać, zanim się koło nie ułoży. A może cykanie jednej luźniejszej szprychy co obrót koła? A może ociera na krzyżach? No nie zgadnę, co masz na myśli i chyba nie tylko ja. 

3. Jeśli odczytujesz z tabeli wartość dla odczytu tensometru, to szprychy nie mogą być "bodajże". Musisz dokładnie wiedzieć, co to za szprycha, bo te same odczyty tensometru będą oznaczać inne wartości naprężenia dla różnych rodzajów szprych.

4. Generalnie z każdej strony naciąg powinien być równomierny, ale nigdy nie będzie to idealnie równo, drobne odchyłki są koniecznością, ostatecznie sama obręcz nie jest idealna i swoje opory generuje w różnych miejscach, a priorytetem jest jednak wycentrowane koło, a nie idealnie równomierny naciąg. Równomierny naciąg jest dobrym punktem wyjścia do korekt na idealne wycentrowanie. 

[ziloth]

Dzięki za sugestie...
odp2 - Gdy jadę to słyszę, równomiernie - co ten sam czas, takie "granie" - jakby przesuwały się po sobie te szprychy (może zgrzytanie?), ciężko to opisać.
I próbowałem wyczaić ten moment "grania". Zakładam, że dzieje się to w momencie gdy ta strona koła (grająca), jest na ziemi. 
Ale nie zauważyłem żeby tam szprychy były luźniejsze. 
odp3 - Dobra sugestia.
odp4 - No prościutka to ona nie jest, ale nie ociera nigdzie. Nie wiem, czy starczy mi cierpliwości, żeby to wyprostować.
W każdym razie, dzięki.

[chester_jds]

Ad.2 - ano najlepiej byłoby tego posłuchać. Z odgłosów typowych cyklicznych podczas kręcenia się koła to właśnie takie cykanie albo strzelanie (szprycha jest za luźna albo za mocno naciągnięta względem sąsiednich), ale zakładam, że skoro badałeś koło i dokręcałeś szprychy to nie wyczułeś, by coś było za luźne. Podobnie jak to badałeś to sprawdzałeś, czy czasem gdzieś obręcz nie pęka przy szprysze (od tak mocnego naciągu). Być może przy mocnym naciągu jakieś szarpnięcie objawia się czystym dźwiękiem i o takim mówisz. Może jednak coś się szybko przesuwa na krzyżach i daje czysty dźwięk, albo nienaturalnie wygina się obręcz z jakiegoś powodu i luzuje tę szprychę gwałtownie w momencie, gdy jest najbliżej ziemi, tworząc falę dźwiękową. Ale równie dobrze to może być coś innego, bo takie teleradzenie to warte tyle samo, co medyczne. Tu nawet mniej, bo nie można posłuchać. 

Weź poszukaj w internecie, na czym polega rozprężanie szprych, to będzie parami sobie ugniatanie oraz napieranie na koło leżące poziomo w przeciwległych punktach obręczy. Jest pełno o rozprężaniu, tylko oczywiście nie zrobisz tego maszyną do rozprężania, bo jej nie masz, więc interesuje Ciebie ręczna robótka. Jak się z kołem bawiłeś, a potem robiłeś korekty to przemacaj je wedle instrukcji. Nie mam wielkiej wiary w powodzenie, ale licho wie... 

[ziloth]

No dobrze. Spróbowałem to nagrać. Wideo mniej ważne, ale dość dobrze słychać ten dźwięk. Tego "grania' .
Jako, że tu ograniczenie spore, link do dysku google.
"Granie" szprych.

[marvelo]

A bez pedałowania też ten odgłos się pojawia?

[ziloth]

No właśnie, że jakby głośniej, zapomniałem dopisać..

[chester_jds]

Chodzi o to terkotanie? Niemal ustawiczne? 

Brzmi jak dźwięk czegoś obcego uderzającego o szprychy, względnie coś, co się dzieje w bębenku czy generalnie w piaście. Przepraszam za głupie pytanie - sprawdzałeś czy coś przy dropach nie odstaje i nie zawadza o szprychy? 

Można podobny film tylko z bardzo wolną prędkością kręcenia? Żeby te dźwięki nie zlewały się w jeden terkot, tylko żeby dało się usłyszeć pojedyncze odgłosy. 

[ziloth]

Nie wiem, co to są dropy.
Nic nie odstaje i nie zawadza o szprychy, 
Nie mam chyba lepszego sprzętu do nagrywania. Film można, w Edge klikam tego linka i tam, ustawić prędkość.
Mógłbym, ewentualnie, ekstrahować audio i spróbować jakoś wyczyścić dźwięk, ale nie wiem ile mi to zajmie.
wiem, że tam jest masa dźwięków zbędnych: łańcuch, opona o szosę, uchwyt na fona itd...

[chester_jds]

Poczekajmy, jest tu dużo ludzi z fachową wiedzą praktyczną, może ktoś wpadnie na ten film i z czymś z jego praktyki mu się to skojarzy.

Pytanie pomocnicze - czy jak prowadzisz rower to też słychać te dźwięki, czy tylko jak na nim siedzisz, czyli rama i koła przyjmują obciążenie? 

[marvelo]

Dla mnie to brzmi jak ocierająca tarcza hamulcowa, niekoniecznie o klocki. Może też trzeć o mocowanie zacisku. Dasz jakieś zdjęcie tej okolicy? Zawsze można założyć koło ze zdjętą tarczą i się przejechać. 

[ziloth]

Hmmm...gdy prowadzę to nic nie słychać. rzeczywiście może to co innego... jutro obejrzę jeszcze dokładniej. 

 

[pecio]

Zrób zdjęcie przerzutki tylnej .